Satsa studielånet på fisk – tente 15 000 medan Brå brakk staven

– I 82, då eg gjekk på ingeniørskulen, hadde eg fire og eit halvt tusen att av studielånet. For dei kjøpte eg torsk hjå bror min, fylte opp bagasjerommet på Opel Record'en og fór til Oslo. Så der stod me på Karl Johan midt under Ski-VM, fruen og minstejenta og eg, og medan Oddvar Brå brakk staven selde eg fisken for 15 000 kroner. Det var slik det starta!

Fiskebilgründeren Måseidvåg

Fiskebilgründer Elias Måseidvåg gliser, medan han lempar ut endå ein kartong med lettsalta torsk til ein kunde.

Måseidvåg var framleis student den neste gongen han freista fiskelukka i hovudstaden. Då overtala han like godt medstudentane til å spleise på tre tonn kveite som dei fekk saga opp og sendt i førevegen til eit fryselager i Oslo.

– Me selde all kveita i løpet av vinterferien. Pengane me tente, brukte me på ein tre vekers studietur til Florida. Det gav sjølvsagt meirsmak. Dei andre studentane drog jo berre til Tyskland på den tida.

Sør til nord

Det er tidleg føremiddag på ein parkeringsplass på Austlandet, og Måseidvåg og sonen Jakob har allereie vore på vegen eit bel. Dei følgjer eit nøye planlagt tidsskjema for å rekka alle stadene dei har annonsert at dei stoppar på, slik Måseidvåg har gjort sidan han etablerte Møre Starfish i 1993. Etter det har han satsa på fisk på fulltid.

Frå fisken er fanga til han blir frosen, tek det visstnok berre timar, og Måseidvåg set æra si i å syta for ei ubroten kjølekjede frå fisken forlét havet til han hamnar i ein av dei to fiskebilane til verksemda.

Varene hamnar til slutt på middagsbord i 200 kommunar frå Lindesnes i sør til Steinkjer i nord, seier Måseidvåg, som nå har fem mann i arbeid og ein omsetnad på rundt 15 millionar i året.

Det gir til salt på torsken, for å seie det slik.

– Hemmelegheita er at me produserer alt på eige anlegg heime i Mauseidvågen. Då veit me at me sel kvalitet, seier han, og viser til produksjonslokala rett sør for Ålesund, med røykeri, og avdelingar for fiskemat og for salting og kapping.

– Og nesten viktigast av alt; me bruker ingen tilsetningsstoff, det får jo folk alle moglege rare sjukdommar av. Ingen hadde slike sjukdommar før, då det berre var rein mat!

50 slag

Freistar det med litt reker, kanskje? Eller brosme, kveite, sei, blåkveite, kolje, uer, hyse eller steinbit? Fiskebilen har det. Til liks med breiflabb og snøkrabbe, laks og aure og ishavsrøye.

Klippfisken er også populær. Nokon vil ha han laga av sei eller brosme, andre av lange eller torsk.

Sistnemnde sel dei elles i eit utal variantar, også som nakke og tunge, sjølv om det er den lettsalta utgåva aller flest vil ha. Dei litt meir spesielt interesserte heldt seg berre til Møretorsk.

Og nei, han kjem ikkje alltid frå Møre, viser det seg.

– Møretorsken er fiska av Møre-båtane «Atlantic», «Geir» og «Leinebris», men han er fanga i Nordishavet, der han beitar på snøkrabbe. Han flakar seg veldig fint, og er mykje betre enn anna fersk torsk, reklamerer Måseidvåg, som nesten veit kva for båt kvar einaste fisk han har i bilen, kjem frå.

Alle produkta er norske, garanterer han:

– Eg handlar aldri fisk frå utlandet. Mange sel varer frå Kina og sånt, men det er dårlege greier, og ofte er han blåst opp med fosfat og vatn, seier storseljaren, som nå har fiska fram ei pakke med røykalaks:

– Somme som lagar røykalaks, startar med 100 kilo fisk og sluttar med 130 kilo.

– Når me startar med 100 kilo, har me 70 kilo røykalaks når me er ferdige. Me driv ikkje med juks, seier han, og klaskar laksepakka mot bildøra.

Sildasuppa

– Det var du som skulle ha kveitebuk, sant? Og storsild?

Svein Dalhaug frå Senja nikkar og dreg fram lommeboka, i det Jakob kjem balanserande med eit tårn av kartongar. Dalhaug er på handel for det 95 år gamle syskenbarnet sitt Rolf, fortel han.

Som dei fleste av kundane har Dalhaug førehandstinga på nett. Det gjer at Måseidvåg og dei andre tilsette kan stable varene i lasteromma i den rekkefølga varene skal leverast ut.

10 kilo kveitebuk og fem kilo storsild, skal Rolf ha. Etter eit langt liv sørpå et han nemleg framleis aldri anna enn fisk til middag. Favorittane er sildesuppe og kveitebuksuppe, fortel Dalhaug og humrar:

– Eg hugsar godt sildasuppa frå barndommen sjølv, for silda var jo ikkje akkurat reinskoren for bein. Og for ein sjuåring, å sitte der med tusen millionar sildebein som taut ut av kjeften … haha.

– Men han Rolf vart hekta på svineriet, og et det framleis så ofte han kan.

Oppskrifta frå Eirik Blodøks

Elias Måseidvåg kjem til, og slengjer to pakker med røykasild oppå stabelen av kveitebuk og sild.

– Sjå her, ei pakke til deg, og ei pakke til Rolf. Denne er nesten heilt utan bein, og både tørka, røyka og speka. – Jøss, det var ikkje dårleg, takkar Dalhaug og dreg fram bankkortet.

–Ja, det fortener de. Oppskrifta er etter Eirik Blodøks, seier Måseidvåg, som er snar med å rekkja fram betalingsterminalen.

– Eg braut meg inn i gravhaugen til han Eirik Blodøks i Tau, og der låg det ein runestein. Det viste seg at det var oppskrifta på røykasild, så du blir litt blodtørstig når du et ho, skrønar han, medan det durar i kortterminalen.

– Et ho på flatbrød med kalde poteter, raudbeter og litt rømme ved sida av.

Kunden må vente

14 stopp og 600 kilometer kjem far og son til å ha unnagjort denne fredagen, når dei sel den siste fisken i Lesja nord i Gudbrandsdalen og etter kvart kan parkere heime på Møre.

Det er difor Måseidvåg kikkar på smartklokka si nå, medan han konstaterer at det berre er eit par kundar att i køen.

Ein ting er å berekna kor lang tid det tek å henta ut kartongane frå lastebilen og ta betaling. Tida samtala med kvar kunde tek, er noko heilt anna. Mange av dei er faste og mimrar gjerne om både fordoms fiskemat og fisketurar.

Ofte er det Elias Måseidvåg sjølv som snakkar seg bort. I dag blir han avbroten i det sonen stikk ein ny kortterminal i neven på han og spør om han har fortalt kva for motto han driv butikken etter.

Måseidvåg gliser og dreg først på det. Så plumpar han uti:

– High price, high quality! 

– High price, high quality! Ja, og me ventar ikkje på kunden, kunden ventar på oss.

Han gapskrattar og klatrar opp i førarhuset på den 25 tonn tunge bilen.

– Det er litt drygt, ja. Men eit slikt motto krev jo kvalitet og punktlegheit. Og sjølv gull kan bli for dyrt, så me heldt oss til fornuftige prisar, altså.

(©NPK)